در دهههای گذشته، تکنولوژی به توسعه و ایجاد تغییرات قابل توجهی در ساختار کسب و کارها منجر شده است. به جرات میتوان گفت که امروزه حداقل جوانبی از قبیل مارکتینگ تا فروش و تجربه مشتری به این فناوری وابسته هستند! در این مقاله به صورت ساده و مختصر به بررسی تاریخچه کسب و کارهای دیجیتال و تکامل آنها میپردازیم.

از طرح اولیه رمزگانه کامپیوتر در دهه 1940 تا ظهور اینترنت و توسعه فناوریهای نوین، تجارت به سرعت به سمت دیجیتالی شدن پیش رفته است. از ورقه کامپیوتری اولیه و دستگاههای جایگزین مکانیزه در دهه 1960 تا برآمدن وب و تجارت الکترونیک در دهه 1990، یک نسل جدید از کسب و کارهای دیجیتال شکل گرفت.
تکنولوژیهای جدید علاوه بر ایجاد تغییر در تجربه مشتری، امکان دسترسی به بازار جهانی را نیز فراهم نمودند و تجارت را به خصوص برای کسبوکارهای کوچک و متوسط، بسیار سادهتر کردند. به نظر میرسد اگر بخواهیم شرح کاملی از تاریخچه کسب و کارهای دیجیتال را داشته باشیم، میبایست موارد زیر جزء موضوعات بحثمان باشند:
- ماشینهای محاسباتی اولیه
- به کارگیری رایانههای شخصی
- ظهور اینترنت و تغییرات در تجارت
- تاثیر فناوری بر ساختارهای سنتی کسبوکار
- تجارت الکترونیک و اوج بخشیدن به تراکنشهای آنلاین
- رشد فروشگاههای آنلاین و بازاریابی دیجیتال
- تجربه مشتری و نوآوری در کسب و کارهای دیجیتال
- رونق کسبوکارهای استارتاپی و کارآفرینی دیجیتال
- تحولات اخیر در بازاریابی و فروش دیجیتال
اما مسلما پرداختن به تمامی موارد ذکر شده خارج از حوصله یک مقاله نوشتاری است؛ به همین دلیل در این قسمت با نگاهی متفاوت و ساده به تاریخچه کسب و کارهای دیجیتال میپردازیم.
آغاز واقعی تجارت الکترونیکی در دهه 1980 شکل گرفت. در سال 2000، پروتکلهای امنیتی (مانند HTTP) و DSL (خط مشترک دیجیتال) پیادهسازی شدند. این پروتکلها تراکنشهای الکترونیکی امن و دسترسی خوب به اینترنت را تضمین میکردند.
سرمایهگذاران و کسبوکارها با تشویق مردم به فروش اینترنتی، شروع به گذاشتن پول خود در اینترنت کردند. این دوره از ظهور اینترنت و حدس و گمان افراطی در بازار منجر به حباب اقتصادی دات-کام شد که تقریبا از سال 1955 شروع شد و تا سال 2004 ادامه داشت.
جدول زمانی مختصر تجارت و کسب و کارهای دیجیتال:
- 1969: Compuserve – اولین ارائهدهنده خدمات آنلاین، راهاندازی شد.
- 1979: مایکل آلدریچ خرید الکترونیکی را اختراع کرد و اولین تراکنش الکترونیکی را انجام داد.
- 1982: اولین شرکت تجارت الکترونیک جهان، Boston Computer Exchange، راهاندازی شد.
- 1991: شبکه جهانی وب اختراع شد.
- 1992: اولین وبسایت تجارت الکترونیک، یک کتابفروشی آنلاین Book Stacks Unlimited راهاندازی شد.
- 1994: Netscape Navigator – یک مرورگر وب آنلاین، راهاندازی شد.
- 1995: eBay و Amazon راهاندازی شدند.
- 1998: Paypal راهاندازی شد و فرآیندهای پرداخت آنلاین را متحول کرد.
- 1999: علی بابا، مرزی در مارکهای تجارت الکترونیک را راهاندازی کرد.
- 2000: Google Adwords – اولین ابزار تبلیغاتی جستجوی آنلاین، که به خردهفروشان کمک میکند تا محصولات/خدمات خود را تبلیغ کنند.
در اوایل دهه 2000، مشاغل کوچک و بزرگ در سراسر جهان تجارت الکترونیک را پذیرفته بودند. با این حال، قبل از اینکه آنها بتوانند تمام فرآیندهای خود را ساده کنند، تجارت الکترونیک با چالشهای زیادی روبرو بود.
در سالهای اخیر، کارآفرینان بسیاری از نوآوریهای دیجیتال برای شکل دادن کسبوکار و روند بازاریابی بهره جستند. همچنین تکنولوژیهایی از قبیل هوش مصنوعی، اینترنت اشیا و بلاکچین، تجارت را تغییر داده و به کسبوکارها امکان رشد و نوآوری در دستهبندی خود را میدهند.
پیشنهاد میکنیم این مقاله را مطالعه نمایید:وضعیت کسب و کار در تاریخ
با توجه به ضعفی که در اکثر کسبوکارها و مدیریت آنها وجود دارد و همچنین با توجه به فرصتها و پتانسیلی که در کسبوکارهای دیجیتال در کشورمان وجود دارد، ما در صنعتسازان ملچ با تسلط بر سیستمهای مدیریتی و مدلهای کسبوکار و با در اختیار داشتن متخصصین حوزه دیجیتال، با ارائه خدمات متنوعی از قبیل مشاوره کسب و کار اینترنتی در کنار کارآفرینان، سرمایهگذاران و مدیران کسب و کارهای دیجیتالی هستیم.